Μάνος Ξυδούς – Αφιέρωμα

Ασχολούμαι πολλά χρόνια με την μουσική. Ακούω, διαβάζω, γράφω για την μουσική. Ανεξαρτήτου είδους και ύφους. Όταν πριν λίγες μέρες απεβίωσε ο Μάνος Ξυδούς έπεσε το μάτι μου σε αρκετά αφιερώματα για εκείνον. Για να σας πω την αλήθεα, τσατίστηκα. Πολύ.

Οι περισσότεροι μιλούσαν για τους Πυξ Λαξ και για το οτι βοήθησε πολλούς νέους καλλιτέχνες. Ελάχιστοι μίλησαν για τις συνεργασίες του και για την δουλειά του στην EMI. Σχεδον όλοι ξέχασαν ένα σωρό λεπτομέρειες και πληροφορίες, οι οποίες κάνουν κατ’εμε τον Ξυδούς έναν πολύ σημαντικό μουσικό, παραγωγό και καλλιτέχνη. Έναν πολύ σημαντικό κρίκο της αλυσίδας που λέγεται “Ελληνικό ροκ”.

Η αρχή

Ο Μάνος Ξυδούς γεννήθηκε στις 15 Μαίου 1953 στους Αγίους Αναργύρους. Σπούδασε οικονομικά στην ΑΣΟΕΕ και συνέχισε τις σπουδές ειδικευόμενος στο μάρκετινγκ. Παράλληλα με το Πανεπιστήμιο, έχοντας μεγαλώσει με λατρεία για την μουσική, ασχολείται πάντα με ερασιτεχνικά συγκροτήματα ενώ εργάζεται και ως DJ σε διάφορα μαγαζιά στην Πλάκα.

Απο την αρχή στην EMI μέχρι στο τέλος των Πυξ Λαξ.

• Το 1974 δούλευε ως κλητήρας “το παιδί για τα θελήματα” όπως έλεγε και ο ίδιος, στις κτηριακές εγκαταστάσεις της ΕΜΙ Columbia στην Ριζούπολη

• To 1976 Βρέθηκε στην Κρητη να κάνει τον πλασιέ επι δύο χρόνια, πάντα για λογαριασμό της EMI ώσπου ο Θοδωρής Σαράντης τον πήρε κοντά του ως έναν εκ των τριών βοηθών του “Είμασταν τρείς βοηθοί όρθιοι γύρω απο το γραφείο του Σαράντη, έτοιμοι για δράση, πάντα υπο τις οδηγίες του“.

• το 1977 Ο Πάνος Κατσιμίχας πηγαίνει με τα τραγούδια απο τον μετέπειτα δίσκο του “Ζεστά ποτά” στην τότε Columbia. Η εταιρία επισήμως δεν ενδιαφέρεται. Μόνον ένας κατώτερος υπάλληλος , ονόματι … Μάνος Ξυδούς, του λέει : “Αμα ήτανε στο χέρι μου , θα τα ‘βγαζα δίσκο αύριο το πρωί!” Αυτή ήταν και η αρχή της γνωριμίας τους. – Τα ζεστά ποτά κυκλοφόρησαν τελικά το 1985 σε παραγωγή του Μανώλη Ρασούλη όπου οι Κατσιμίχα στο βιβλιαράκι του δίσκου αφιερώνουν το “Φάνη” στον Μάνο Ξυδούς-.

• Το 1979 υπογράφει την παραγωγή μαζί με τον Σαράντη του δίσκου του Παύλου Σιδηρόπουλου και της Σπυριδούλας, Φλού, που κυκλοφόρησε τέλη του 1978 με αρχές του 1979. Ο ίδιος έλεγε για τον δίσκο αυτό:

“Παραγωγή, ποια παραγωγή; Την ευθύνη του δίσκου την είχε ο Σαράντης και μια ημέρα λίγο πριν μπει η δουλειά στο στούντιο, ο Παύλος Σιδηρόπουλος, που έτσι κι αλλιώς με συμπαθούσε, με ρώτησε αν φτιάχνω καλούς καφέδες. Αυτο ήταν. Έφτιαχνα τους καφέδες για τους μουσικούς κατα την διάρκεια της ηχογράφησης του δίσκου και ασχολήθηκα στην ουσία με τον συντονισμό της παραγωγής. Φρόντιζα να είναι οι μουσικοί στην ώρα τους στο στούντιο, σημείωνα τις ώρες, τέτοια πράγματα!”

• Το 1980 Στηρίζει φανατικά το συγκρότημα Ο.Ρ.Α., που το αποτελούσαν δύο παλιοί φίλοι του από τους Αγίους Αναργύρους, ο Γιώργος Γκικοδήμας και ο Γιάννης Ευσταθίου. Με το συγκρότημα αυτό έκανε τη μεγάλη επιτυχία «Δυο κόσμους έχει η ψυχή μου, Δύση και Ανατολή», που τραγούδησε αρχικά η Κύπρια Εύη Καπάταη και στη συνέχεια η Χάρις Αλεξίου.

• Το 1982 Υπογράφει την παραγωγή ενός πολύ σημαντικού δίσκου για την ελληνική ροκ σκηνή, το “Μουσικές Ταξιαρχίες” του Τζίμη Πανούση. Με τον Τζίμη Πανούση, συνεργάζεται και μετέπειτα στην επιμέλεια παραγωγής των δίσκων ΤαπαΝτα (1989) και Μουσικές Ταξιαρχίες και άλλες Αηδίες (1995)

• Το 1984 ιδρύει το New Wave συγκρότημα Dreamer and the Full Moon με τους: Γιώργος Γκικοδήμος (φωνητικά), Γιάννης Ευσταθίου (φωνητικά, κιθάρα), Γιάννης Πιπινέλης (κιθάρα), Νίκος Πιπινέλης (μπάσο), Τόλης Σκαμαντζούρας (ντραμς), Σωτήρης Τσούκαλης (πιάνο, ακορντεόν). Με το τραγούδι τους Sandrina έκαναν επιτυχία ακόμα και στο εξωτερικό, ενώ ένα μυστήριο κάλυπτε το συγκρότημα γιατί παντα εμφανίζονταν όλοι με κουκούλες και δεν εμφάνισαν ποτέ τα πρόσωπά τους!

• Το 1989 ο Φίλιππος Πλιάτσικας και ο Μπάμπης Στόκας πάνε στην EMI έπειτα απο παρότρυνση του Σεκόντος Μπουχάγερ για τον πρώτο δίσκο τους. Το πρωτογενές υλικό τους, πείθει την εταιρία και κάνουν εκεί τον πρώτο δίσκο τους “Τι άλλο να πεις πιο απλά” σαν Πυξ Λαξ, στον οποίο συμμετέχει ο Ξυδούς όχι σαν μέλος αλλά σαν εξωτερικός συνεργάτης με έξι τραγούδια του. Το 1993 ο Ξυδούς γίνεται μόνιμο μέλος και γράφει αρκετά απο τα κορυφαία τραγούδια τους.

Το 2008, ο Μάνος Ξυδούς σε μια συνέντευξή του δηλώνει, για το συγκρότημα Πυξ Λαξ:

“Η αλήθεια είναι οτι εμείς δεν βγήκαμε ποτέ να πούμε ότι γράφουμε τα αριστουργήματα, δεν είμαστε οι Κατσιμιχαίοι. Προσπαθούσαμε να τους μοιάσουμε με πολύ αργά βήματα. Κατηγορηθήκαμε ότι είμαστε απο τους καταστροφείς του τραγουδιού, λόγω της εμπορικότητας. Σιγά ρε παιδιά, εμείς δεν είχαμε την δύναμη να ψήσουμε την γκόμενα μας, είχαμε την δύναμη να καταστρέψουμε την μουσική του Χατζηδάκι, του Σαββόπουλου, του Σιδηρόπουλου, των Κατσιμίχα και τόσων άλλων; Απλά τραγούδια γράφαμε με ειλικρίνεια και πάθος γι’αυτό που κάναμε. Δεχτήκαμε όμως πολλές επιθέσεις. Και η μόνη λογική εξήγηση ήταν οι πωλήσεις που είχαμε.“

Εδώ στο κεφάλαιο των Πυξ Λαξ αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ξυδούς με τον Πλιάτσικα είχαν παντρευτεί δυο αδερφές, και ο Στόκας ήταν ο κουμπάρος τους. Γι’αυτό -και όχι μόνο- τον λόγο τα μέλη χαρακτήριζαν την σχέση τους οικογενειακή.

Προσωπική Δισκογραφία – Συμμετοχές

• Έναν χρόνο μετά το τέλος των Πυξ Λαξ, το 2005 ο Μανος Ξυδούς κυκλοφορεί τον πρώτο του προσωπικό δίσκο με τίτλο “Κάναστα“. Στον δίσκο αυτό (ακολουθώντας το υφος των Πυξ Λαξ) οι παλιοί του φίλοι Νίκος Πιπινέλης και Γιάννης Ευσταθίου γράφουν την μουσική και τους στίχους των τραγουδιών.
• Ο δεύτερος του δίσκος κυκλοφορεί το 2006, με τιτλο “Περιμένοντας το Νέκταρ“, όπου περιέχει εκτός απο τα καινούρια τραγούδια και έξι τραγούδια απο την εποχή των Πυξ Λαξ διασκευασμένα. Στον δίσκο αυτο συμμετέχουν ο Πάνος Κατσιμίχας, η Ελεάνα Ζεγκίνογλου (“μούσα” του Βασίλη Παπακωνσταντινου) και οι Βωξ.
• Το 2007 μας παρουσιάζει το  “Βράδιασε τα ξαναλέμε“  με την συμμετοχή πάλι του Πάνου Κατσιμίχα, ο οποίος ερμηνεύει το τραγούδι “Μια ζωή στο Ρίσκο” όπου το υπογράφουν ο Πλιάτσικας και ο Στόκας. Εκτός απο τον Πάνο Κατσιμίχα, συμμετέχουν οι Βώξ, η Μαριάννα Γερασιμίδου και  Κώστας Παρίσης.
• Ο τελευταίος δίσκος του Μάνου Ξυδούς έρχεται το 2008 με τίτλο “Τ’αστέρια θα’ναι πάντα μακριά“. Ερμηνευτικά συμμετέχουν: ο Χάρης Κατσιμίχας,  ο Γιάννης Χαρούλης, ο Λεωνίδας Μπαλάφας και οι Sharp Ties.

Εκτός ομως απο την προσωπική δισκογραφία αξισημείωτη είναι η παρουσία του σε πάρα πολλούς σημαντικ0ύς δίσκους  σαν συνθέτης /ερμηνευτής. Επιγραμματικά αναφέρω:

• Να προσέχεις (1989) – Νίκος Νομικός
• Άσε με να σε λέω θάλασσα (1994) – Νίκος Νομικός
• Παραμύθι με λυπημένο τέλος (1995) – Μίλτος Πασχαλίδης
• Του έρωτα και της φυγής (1998) – Δημήτρης Μητροπάνος
• Άχρηστα ρολόγια (1999) – Domenica
• Αλλάζει κάθε που βραδιάζει (1999) – Ελένη Τσαλιγοπούλου
• Μην πετάς θα σε δουν (2000) – Όναρ
• Τίποτα δεν κρύβεται κάτω απ’τον ήλιο (2000) – Σύννεφα με παντελόνια
• Έντεκα (2000) – Λάκης Παπαδόπουλος
• Η άσφαλτος που τρέχει (2001) – Γιώργος Νταλάρας
• Προσέχω δυστυχώς (2002) – Βασίλης Παπακωνσταντίνου

Σε αυτόν το δίσκο, το τραγούδι “προσέχω δυστυχώς” το οποίο είναι γραμμένο απο τον Ξυδούς και ερμηνευμένο απο τον Παπακωνσταντίνου, όπως είχε πει ο τελευταίος σε συνέντευξή του είναι εμπνευσμένο απο την κόρη του Ξυδούς, την Νέλλη. Όταν η Νέλλη ήταν στο στούντιο ηχογραφήσεων βαρέθηκε και θέλησε να φύγει, ο πατέρας της της ειπε να προσέχει και αυτή του απάντησε “προσέχω δυστυχώς”. Αμέσως μετά, ο πατέρας της το έκανε τραγούδι!

• Λόγια της νύχτας (2002) – Βασίλης Καρράς
• Ακουαρέλα (2003) – Ηλίας Μακρίδης
• Στη θάλασσα των μυστικών (2005) – Βωξ & Γ.Κότσιρας
• Χωρίς βαλίτσα και παλτό (2006) – Γιάννης Κούτρας
• Χειμωνανθός (2006) – Γιάννης Χαρούλης
• Μέχρι να πάρεις παγωτό σε βρίσκει ο χειμώνας (2007) – Πάνος Κατσιμίχας
• Στη διαπασών (2008) – Δημήτρης Μητροπάνος
• Οι Βωξ ερμηνεύουν Γιάννη Μακρόπουλο (2008) – Βωξ
• Καλυνήχτα Barney (2009) – Κώστας Χρονόπουλος
• Η μαφία των Αγίων (2009) – Μάνος Λυδάκης

Ο Ξυδούς επίσης έχει επιμεληθεί την παραγωγή εκατοντάδων ελληνικών δίσκων, τόσων που είναι αδύνατον να σημειωθούν όλοι! Ενδεικτικά αναφέρω πως συνεργάστηκε με τους: Λάκη με τα Ψηλά Ρεβέρ, Λευκή Συμφωνία, Tsopana Rave, Νίκο Πορτοκάλογλου, Γιάννη Γιοκαρίνη.

Πηγές

Η ιστοσελιδα mix grill με βοήθησε πολύ στις συμμετοχές του Μάνου Ξυδούς.
Το περιοδικό Δίφωνο  (τεύχη Απρίλιος 2002 και Φεβρουάριος 2008) με συνεντεύξεις του Ξυδούς.
Το προσωπικό μου αρχείο.