Lightroom: Catalogs, εισαγωγή φωτογραφιών και ακόμη περισσότερα metadata

ια να μαζευόμαστε σιγά σιγά… Ωραία διασκεδάσαμε με το Facebook, δεν λέω — αλλά ήρθε η ώρα να επιστρέψουμε σε πιο σημαντικές ασχολίες από το χρώμα του βρακιού του Zuckerberg και το πόσα λεφτά βγάζει κάθε διακοσμητής του γραφείου του. Σήμερα επιστρέφουμε στο πολυαγαπημένο Adobe Photoshop Lightroom και θα σου πρήξω τα συκώτια με τα metadata για άλλη μια φορά. Σε περίπτωση που δεν θυμάσαι, είχαμε μείνει εδώ — στο τι είναι τα metadata και πώς μπορείς να τα προσθέσεις ή αλλάξεις στο Library module του Lightroom.

Για να ελαφρύνουμε κάπως το κλίμα και για να μην γκρινιάξει κάποιος πως παραείμαι επιλεκτικός, σήμερα θα δούμε επίσης πώς εισάγουμε φωτογραφίες στο LR. Ξέρεις τώρα, αυτά τα αρχεία που παράγει η ψηφιακή σου — κάπου πρέπει να αποθηκευτούν και από εκεί πρέπει με κάποιον τρόπο να μπουν στη βάση δεδομένων, σ’ αυτό που το Lightroom αποκαλεί “catalog“. Αυτό θα είναι και η πρώτη μας -πρακτικώς- εισαγωγή στο πώς δουλεύει κανείς πραγματικά με το καταπληκτικό αυτό φωτογραφικό εργαλείο.

Για πάμε να δούμε, βουρ στον πατσά!

Lightroom και Catalogs

Η δομή ενός Lightroom catalog, πηγή: http://goo.gl/0KSbQ

Το Lightroom αποθηκεύει κάθε τύπου πληροφορίες για τις φωτογραφίες σου σε βάσεις δεδομένων που αποκαλεί “catalogs”. Αυτές οι databases είναι το πιο ζωτικό σημείο του και ένα από τα μεγάλα ατού του προγράμματος: περιέχουν πληροφορίες όπως το πού βρίσκονται τα αρχεία σου, μικρογραφίες των αρχείων (για να μην καθυστερεί η εμφάνισή τους όταν ψάχνεις γι’ αυτά), metadata αρχείων (όπως λέγαμε και στο προηγούμενο άρθρο), βαθμολογίες και σημαίες και χρωματικά labels, φόρμουλες εμφάνισης των φωτογραφιών στο Develop module (θα το δούμε σε άλλα άρθρα, εκεί “δουλεύουμε” την εμφάνιση των φωτογραφιών) και άλλες.

Δεν είσαι υποχρεωμένος να δουλεύεις με ένα μόνο catalog, καθώς το LR σου δίνει την δυνατότητα να δημιουργήσεις πολλά, το καθένα με διαφορετικές ή ίδιες εικόνες, ρυθμίσεις κτλ. Και δεν είσαι υποχρεωμένος να έχεις καν τις εικόνες στον δίσκο σου, αν το μόνο που θέλεις είναι να επεξεργαστείς τα metadata τους. Τέλος, τα catalogs του Lightroom μπορούν να βρίσκονται σε κάποιον εσωτερικό σκληρό του μηχανήματός σου ή σε εξωτερικό, ώστε να τα κουβαλάς μαζί σου όπου πας (π.χ. να τα πάρεις μαζί σε εξωτερική φωτογράφιση!). Το μεγάλο αρνητικό είναι πως δεν μπορείς να έχεις catalog σε θέση δικτύου — η Adobe λέει πως “υπάρχουν πολλά τεχνικά προβλήματα που αποτρέπουν κάτι τέτοιο“.

Δημιουργώντας και ανοίγοντας catalogs

Τα αρχεία που αποθηκεύονται στον δίσκο, όπως αυτά φαίνονται στα Windows 7

Πριν εισάγεις φωτογραφίες σ’ ένα catalog, θα χρειαστείς… το catalog. Για να δημιουργήσεις ένα νέο catalog λοιπόν, επέλεξε File > New Catalog και διάλεξε το όνομα και την τοποθεσία στην οποία αυτό θ’ αποθηκευτεί. Σημείωσε πως στη τοποθεσία θα αποθηκευτούν το αρχείο της βάσης δεδομένων, τα thumbnails (μικρογραφίες) των εικόνων που θα περιέχει το catalog αλλά όχι τις ίδιες τις εικόνες. Αυτές θα αποθηκευτούν αλλού — όπου, για την ακρίβεια, πεις στο Lightroom πως θέλεις να τις αποθηκεύσει.

Αν πάλι θέλεις ν’ ανοίξεις ένα ήδη υπάρχον catalog, απλά δώσε την εντολή File > Open Catalog. Βρες το αρχείο καταλόγου που θέλεις να ανοίξεις και αν το Lightroom δηλώσει πως χρειάζεται επανεκκίνηση για να ανοίξει το catalog απάντησέ του πως είναι ΟΚ, παρ’ όλο που ενοχλείσαι του το επιτρέπεις.

Υπάρχει επίσης μια λίστα με όλα τα catalogs που έχεις ανοίξει πρόσφατα και μπορείς να την δεις πηγαίνοντας στο File > Open Recent.

 Εισάγοντας φωτογραφίες σε catalogs

Ωραία, τώρα που έχουμε τα catalogs μας έτοιμα και σ’ αναμονή, ήρθε η ώρα να γεμίσουμε ένα από αυτά με φωτογραφίες. Γεμίσουμε “που λέει ο λόγος“, γιατί -ανάλογα βέβαια και τον υπολογιστή σου- το Lightroom μπορεί να δουλέψει με πολλές εκατοντάδες χιλιάδες εικόνες πριν “μπουκώσει”. Όσο πιο δυνατός επεξεργαστής και όσο περισσότερη η RAM, τόσο πιο άνετα τις χειρίζεται.

Για να εισάγουμε φωτογραφίες σ’ ένα catalog δίνουμε την εντολή File > Import Photos ή πατάμε το keyboard shortcut CTRL+SHIFT+I. Στην αριστερή πλευρά της οθόνης που εμφανίζεται μπορούμε να επιλέξουμε από πού θα τις εισάγουμε τις φωτογραφίες που θέλουμε. Όπως μπορείς να φανταστείς, το LR μπορεί να τις τσιμπήσει από κάθε πιθανή τοποθεσία: σκληρό δίσκο, CD/DVD, flash drive, θέση δικτύου, κάρτα δεδομένων φωτογραφικής μηχανής (Compact Flash, Memory Stick, SD card κτλ. κτλ.), και πάει λέγοντας… Μπορεί επίσης να παίξει μπάλα με όλα σχεδόν τα είδη αρχείων: RAW, TIF, JPG, PSD και πάει λέγοντας…

Η οθόνη/διάλογος εισαγωγής φωτογραφιών στο Lightroom

Στο κέντρο της οθόνης εμφανίζονται οι μικρογραφίες των φωτογραφιών που περιέχει ο φάκελος/συσκευή που επιλέξαμε. Δεν πιστεύω πως χρειάζεται περισσότερη επεξήγηση αυτό — απλά γνώριζε πως μπορείς να μεγαλώσεις/μικρύνεις τα thumbs (μικρογραφίες), να τα δεις ανά ημερομηνία φωτογράφησης κτλ., και να τα δεις μεγάλα ή μικρά, απλά επιλέγοντας κάτι από αυτά στο κάτω μέρος του κεντρικού τμήματος. “Εύκολο σαν πίτα“, λένε οι Αμερικάνοι. Ποτέ δεν κατάλαβα τι στον διάολο εννοούν μ’ αυτό, αλλά οι πίτες είναι πάντα ευπρόσδεκτες.

Στην κορυφή, τώρα, έχουμε τέσσερις πολύ ενδιαφέρουσες επιλογές: η πρώτη, λέει Copy As DNG και σημαίνει: αν τα αρχεία που βρεις, αγαπητό LR, είναι RAW, τότε σε παρακαλώ πολύ αντέγραψέ τα σε άλλον φάκελο (θα σου πω εγώ ποιον) σε μορφή DNG. DNG είναι το RAW φορμά της Adobe, και ναι, προτείνω να το χρησιμοποιείς. Έχω εξηγήσει το γιατί εδώ. Η δεύτερη λέει Copy, και η τρίτη Move: στην περίπτωση της δεύτερης ζητάμε ευγενικά από το Lightroom να αντιγράψει τα αρχεία σε μια νέα τοποθεσία (πάλι πρέπει να του πούμε πού) και μετά να τα εισάγει στο catalog, και στην τρίτη να τα μεταφέρει σε νέα τοποθεσία και μετά να τα εισάγει. Η τελευταία επιλογή, Add, είναι το αντίστοιχο του: αγαπητό LR, απλά πρόσθεσε τις φωτογραφίες στο catalog — και άσε μ’ εμένα με την ησυχία μου να τις χωρίζω όπως με βολεύει στον σκληρό.

Ανάλογα το τι από αυτές τις τέσσερις επιλογές επέλεξες θα εμφανιστούν ακόμη περισσότερες στο δεξί μέρος της οθόνης σου. Ναι, τα προγράμματα της Adobe είναι σαν τη Λερναία Ύδρα: για κάθε τι που θεωρείς πως ξεμπέρδεψες μαζί του, υπάρχουν 20 επιλογές ακόμη να κάνεις. Και γι’ αυτό ακριβώς τ’ αγαπάμε! Δεν θα μπω σε μεγάλο βάθος, άλλωστε όλες οι επιλογές από εδώ και μπρος είναι εύκολο να γίνουν: απλά διάβασε τι λέει η καταραμένη η επιλογή, αποφάσισε αν τη θέλεις και, αν ναι, χρησιμοποίησέ την. Οι επεξηγήσεις τους εντός προγράμματος είναι άριστες. Απλά θέλω να σημειώσω δύο που τις θεωρώ σημαντικές: το Make A Second Copy To, που δημιουργεί ένα backup των φωτογραφιών σε όποια τοποθεσία/δίσκο/φάκελο ζητήσεις (πάντα! ΠΑΝΤΑ! κάνουμε backup!) και το Apply During Import > Metadata. Πάμε να το δούμε λίγο μόνο του αυτό…

Αυτόματη εισαγωγή metadata

Η τελευταία αυτή επιλογή είναι η λειτουργία αυτόματης εισαγωγής metadata στις φωτογραφίες σου που προσφέρει το Lightroom. Και σου προτείνω να την χρησιμοποιήσεις! Αν μέχρι τώρα δεν την είχες δει, δίπλα στο Metadata θα δεις να γράφει None. Εκεί θέλω να κλικάρεις και να επιλέξεις New. Θα ανοίξει ένας ακόμη διάλογος, εντός του οποίου μπορείς να δημιουργήσεις ένα Metadata Preset με όσα πεδία θέλεις συμπληρωμένα. Για παράδειγμα, το όνομά σου δεν αλλάζει, έτσι; Γιατί να μην έχουν όλες σου οι φωτογραφίες το όνομά σου επάνω τους; Παρέα μ’ ένα ωραιότατο copyright και διεύθυνση email, κάποια ιστοσελίδα, κάτι ρε αδερφέ;

Όταν τελειώσεις να συμπληρώνεις τα standard πεδία που θέλεις να εμφανίζονται σε κάθε εικόνα σου ίδια και απαράλλαχτα, δώσε ένα όνομα στο Preset και είσαι έτοιμος. Φυσικά, μπορείς να δημιουργήσεις και να χρησιμοποιείς διάφορα presets, ανάλογα με το τι θέλεις να εμφανίζεται στις φωτογραφίες σου κάθε φορά. Για παράδειγμα: ένα preset για φωτογραφίες εκδηλώσεων, άλλο για τα καλλιτεχνικά γυμνά, και πάει λέγοντας…

Υ.Γ. Δακρύβρεχτη εισαγωγή δεν είχε από εμένα, γιατί πιστεύω πως τώρα ξεκινάει να ‘χει ενδιαφέρον το Fridge. Σαν τη γκόμενα που δεν μπορείς να κρίνεις πριν ζήσεις μαζί της και ανακαλύψεις πως έχει εμμονή με την τοποθέτηση των μπιμπελό στα ράφια (2 ώρες / ράφι), μόλις φύγαμε από τον τρελιάρικο έρωτα και μπήκαμε στο στάδιο της αγάπης. Μπορείς να τσεκάρεις το πώς ο Zampano κατούρησε τα βρακιά του από περηφάνια όμως, και το πώς η Γεωργία πέταξε την καρδιά και την στήλη της στα σκυλιά, πριν από την καλοκαιρινή μας Fridge-ο-παρτούζα σε παραλία με παρτουζο-άρχοντα τον Πρόβατο. Και να ξανασκεφτείς αν όντως θέλεις να ‘σαι αναγνώστης μας — εγώ θα τρόμαζα (λίγο) αν ήμουν στη θέση σου…