ροφανώς και δεν είναι τόσο εύκολο να υπολογιστούν τα δισεκατομμύρια βιβλία που έχουν πουληθεί από τότε που ο αγαπητός Γουτεμβέργιος εφηύρε τη μηχανή τυπογραφίας. Ούτε είναι λιγότερο δύσκολο, ακόμα κι αν πάμε αιώνες μετά, να βρούμε τους αριθμούς των βιβλίων που πουλιόντουσαν, καθώς έπρεπε να φτάσουμε στον 20ο αιώνα για να αρχίσουν οι εκδοτικοί οίκοι να απλώνουν τα δίχτυα τους μακρύτερα από τις χώρες που ήταν εγκατεστημένες.
Έτσι, έχουμε μόνο τους αριθμούς των τελευταίων περίπου 100 χρόνων και κάποιες εκτιμήσεις όσων ασχολούνται με αυτό το σπορ.
Ακόμα κι έτσι, έχουμε ένα καλό δείγμα, για το τι είδους βιβλία διάβασαν οι άνθρωποι τον αιώνα που μας πέρασε:
20| The Tale of Peter Rabbit της Beatrix Potter
Περίπου 45 εκατ. Αντίτυπα
Μία Potter (θηλυκού γένους όπως καταλάβατε), το 1902, κυκλοφορούσε ένα παιδικό παραμύθι (εικονογραφημένο από την ίδια) κι έκανε τους γονείς όλου του κόσμου να αγοράσουν την ιστορία του θρυλικού Peter Rabbit (ένας λαγός που, ναι, έχει όλα τα χαρακτηριστικά μικρού παιδιού) και να κάνουν τα παιδιά τους να ταξιδέψουν μαζί του στον κήπο του κυρίου McGregor καθώς ο τελευταίος προσπαθεί να τον πιάσει.
Βιβλίο που άλλος ένας αιώνας να περάσει, δεν θα πάψει να αποτελεί σύντροφο κάθε νεαρής ψυχής.
19| The Ginger Man του J.P. Donleavy
Περίπου 45 εκατ. Αντίτυπα
Το παρθενικό μυθιστόρημα του Αμερικανού με ιρλανδικές ρίζες Donleavy, αποτελεί μέχρι σήμερα και το πιο εμπορικό του έργο. Γραμμένο το 1955, περιγράφει τις ιστορίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας Αμερικάνος και η Αγγλίδα σύζυγος του στο μεταπολεμικό Δουβλίνο.
Στις λέξεις του κλείνεται το κλίμα μιας ολόκληρης εποχής και τα πρώτα σκιρτήματα μιας “δαγκωμένης” σεξουαλικής απελευθέρωσης, που άλλωστε προκάλεσε πολλά προβλήματα στην κυκλοφορία του βιβλίου σε Αμερική και Αγγλία, αλλά συνέβαλε και τα μέγιστα στην εξάπλωση του θρύλου.
18| Charlotte’s Web του E.B. White
Περίπου 45 εκατ. Αντίτυπα
Πανέξυπνο και πανέμορφο παιδικό βιβλίο που κυκλοφόρησε το 1952 κι έκανε σχεδόν αμέσως τον συγγραφέα του πασίγνωστο.
Το παραμύθι εξιστορεί τις περιπέτειες ενός μικρού γουρουνιού, του Wilbur, που κινδυνεύει από τον αγρότη της φάρμας που θέλει να το κάνει… μπέικον. Μία όμως ευφυέστατη αράχνη, και φίλη του Wilbur, η Charlotte, αποφασίζει να τον σώσει με τον εξής πρωτότυπο τρόπο: γράφει τα χαρίσματα και τις αρετές του Wilbur στον ιστό της, για να πείσει τον αγρότη να τον ελευθερώσει! Το αποτέλεσμα μην το ρωτάτε.
Η ιστορία παραμένει γοητευτική μισό αιώνα μετά, ένα βιβλίο που εξυμνεί τη φιλία με τον πιο γλυκό τρόπο.
17| The Eagle has landed του Jack Higgins
Περίπου 50 εκατ. Αντίτυπα
Ένα περίεργο πολεμικό θρίλερ που κυκλοφόρησε το 1975 από έναν συγγραφέα που ότι έπιανε γινόταν χρυσός (“Higgins” είναι το ψευδώνυμο του Βρετανού νοβελίστα Harry Patterson).
Βρισκόμαστε στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και η ηγεσία του Γ’ Ράιχ (Χίτλερ και Χίμλερ δηλαδή) συλλαμβάνει το ακραίο σχέδιο να προσπαθήσει μια ομάδα στρατιωτών, μεταμφιεσμένοι σε Πολωνούς, να συλλάβουν τον Άγγλο πρωθυπουργό Ουίνστον Τσώρτσιλ! Πράγματι, οι 14 στρατιώτες εγκαθίστανται στο μικρό χωριό που πρόκειται να φτάσει το υποψήφιο θύμα και καταστρώνουν το σχέδιο τους. Ένα αναπάντεχο, όμως, γεγονός κάνει να κυλήσουν τροχοί που θα οδηγήσουν τα γεγονότα σε περίεργες ατραπούς.
Με τη μέθοδο του ψευδο-ντοκουμέντου, το βιβλίο αυτό είναι ένα εξαιρετικό θρίλερ που κορυφώνεται καθώς πλησιάζεις προς το τέλος του.
16| The Name of the Rose του Umberto Eco
Περίπου 50 εκατ. Αντίτυπα
Βιβλίο που το έχουμε παρουσιάσει εδώ και οφείλει κάθε άνθρωπος που σέβεται τον εαυτό του να το διαβάσει.
15| Black Beauty της Anna Sewell
Περίπου 50 εκατ. Αντίτυπα
Συγκλονιστικό βιβλίο που γράφτηκε το 1877 και έγινε αμέσως best seller. Η συγγραφέας του δυστυχώς πέθανε 5 μήνες μετά την κυκλοφορία του.
Την ιστορία, μας την αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο ένα άλογο (!) που ακούει στο όνομα “Μαύρη Ομορφιά”. Μέσα από μια σειρά γεγονότων, το βιβλίο υμνεί την αγάπη προς τα υπόλοιπα πλάσματα, την αναζήτηση της ελευθερίας, τη συμπόνια. Το άλογο μας φυσικά συναντάει και το μίσος, τη βία, όμως αυτά που θυμάται στα τελευταία χρόνια της ζωής του, είναι η ευγένεια και η ανθρωπιά που προς ένα “ζώο”, που θα μπορούσε όμως κάλλιστα, να είναι άνθρωπος.
14| Anne of Green Gables της Lucy Maud Montgomery
Περίπου 50 εκατ. Αντίτυπα
Βιβλίο που γράφτηκε το 1904 με σκοπό να διαβαστεί από όλες τις ηλικίες, την ιστορία του όμως η συγγραφέας του την έγραψε ως παραμύθι για παιδιά!
Έχουμε την Anne, ένα νεαρό ορφανό, που κατά λάθος στέλνεται σε ένα ζευγάρι 50άρηδων που είχαν ζητήσει να υιοθετήσουν ένα αγόρι για να βοηθάει στη φάρμα τους. Φυσικά και η Anne κερδίζει την καρδιά τους με τον χαρακτήρα της ενώ όλο το βιβλίο μας περιγράφει τις περιπέτειες της στην εξοχή, το σχολείο και με τους υπόλοιπους ανθρώπους.
Έξυπνο, συγκινητικό, το “Anne of Green Gables” έγινε αμέσως best seller και οδήγησε σε μια σειρά από συνέχειες, στις οποίες η συγγραφέας παρακολουθεί την ηρωίδα της καθώς μεγαλώνει — στο τελευταίο βιβλίο της σειράς η Anne είναι περίπου 50 χρονών!
13| Heidi της Johanna Spyri
περίπου 50 εκατ. Αντίτυπα
Κάπου θα έχει πάρει το αυτί σας για αυτή την κοπελιά. Δύο βιβλία στην ουσία (“Heidi’s years of learning and travel” και “Heidi makes use of what she has learned”), στα οποία οι ιστορίες της Χάιντι εξελίσσονται στις Ελβετικές Άλπεις, εκεί όπου η μικρή μας ηρωίδα στέλνετε από τη θεία που τη μεγάλωσε για να την αναλάβει πλέον ο παππούς της. Ένας γκρινιάρης και μονόχνοτος τύπος που στην αρχή βλέπει τη Χάιντι σαν ένα πρόσθετο βάρος και τίποτα άλλο. Ο καιρός όμως περνάει, ο παππούς μαλακώνει και η πανέξυπνη Χάιντι καταφέρνει να τον αλλάξει.
Άψογο βιβλίο, από τα πιο γνωστά στην ιστορία της παιδικής λογοτεχνίας και φυσικά το πιο εμπορικό.
12| Lolita του Vladimir Nabokov
Περίπου 50 εκατ. Αντίτυπα
Κι όμως, το πιο εμπορικό βιβλίο Ρώσου συγγραφέα δεν είναι κάποιο του Τολστόι ή του Ντοστογιέφσκι. Έστω και γραμμένη στα αγγλικά, είναι η προκλητική και αιρετική ιστορία της “Λολίτα“, την οποία μετέφερε αψεγάδιαστα στον κινηματογράφο ο Στάνλεϋ Κιούμπρικ.
Για όσους δεν έχουν πάρει πρέφα, μιλάμε για τον -όχι και τόσο- ανομολόγητο έρωτα ενός καθηγητή με τη δωδεκάχρονη κόρη της γυναίκας του. Πανέμορφη γλώσσα, σκηνές που έχουν μείνει αξέχαστες κι ένας καταραμένος λογοτεχνικός ήρωας που διασχίζει το δρόμο του για την “Κάθαρση” σε 69 κεφάλαια.
11| The Alchemist του Paulo Coelho
Περίπου 65 εκατ. Αντίτυπα
Από τη μέρα που άρχισα να γράφω στο fridge, όλο αναρωτιόμουν αν θα έπρεπε να κάνω ένα review για αυτό το βιβλίο — το θεωρούσα τελικά καλό ή ήταν ένα σουξεδάκι που ο αναγνώστης του εύκολου βιβλίου το είχε ανάγκη και γι’ αυτό πούλησε σαν τρελό; Όσο περνάει ο καιρός καταλήγω στην πρώτη διαπίστωση.
Άσχετα αν ο Κοέλιο δεν μου πολυαρέσει σαν συγγραφέας (τα βιβλία του γαμώτο λες και είναι κολάζ από κλισέ ατάκες αυτοβοήθειας), στον “Αλχημιστή” είχε να πει μια όμορφη ιστορία και το κατάφερε με έναν όμορο τρόπο. Καμιά φορά αυτό αρκεί για να φτιάξεις έναν όμορφο βιβλίο.























