Τα 100 Καλύτερα Ελληνικά Τραγούδια όλων των Εποχών (Μέρος Δέκατο και τελευταίο)

10| Τα ματόκλαδα σου λάμπουν

Μουσική: Μάρκος Βαμβακάρης
Στίχοι: Μάρκος Βαμβακάρης

Το ρεμπέτικο που το μαθαίνουν τα παιδιά από την κούνια τους. Εν είδει νανουρίσματος. Άγριο ερωτικό που παινεύει τα ματάκια της αλλά και της θυμίζει πως και να βγούνε, δεν θα βρούνε σαν αυτόν. Ζόρικο. Σε πρώτη εκτέλεση από τον Μπιθικώτση και μετά ακολούθησε ο ίδιος ο Βαμβακάρης, μεταφέροντας το πάθος του ίδιου του δημιουργού.

9| Όμορφη πόλη

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Στίχοι: Γιάννης Θεοδωράκης

Χρόνια και χρόνια έχουμε να ακούσουμε ένα χαμηλόφωνο τραγούδι άκρατης αισιοδοξίας σαν το Όμορφη Πόλη. Θα γίνεις δικιά μου, σε πείσμα των καιρών, κόντρα σε όλους τους θεούς, και αντί να το ουρλιάξεις, το ψιθυρίζεις. Θα γίνεις δικιά μου, πριν έρθει η νύχτα. Τραγούδι σωσίβιο και για τα χρόνια που διανύουμε.

8| Είμαι αητός χωρίς φτερά

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Στίχοι: Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Η ιέρεια των λαϊκών στίχων και ο γίγαντας συνθέτης, στην κοσμική συγκυρία που έγραψε ιστορία. Δανειζόμενος την ρεμπέτικη αύρα του Τσιτσάνη και του Βαμβακάρη, γράφει ένα τραγούδι που θα τους προσπερνούσε και τους δύο αν δεν είχε ο καθένας ένα ανίκητο βέλος στη φαρέτρα του (βλέπε παρακάτω). Ακόμα κι έτσι, ο Διαμαντής Πανάρετος (στην πρώτη εκτέλεση) και ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης ήξεραν πως θα μπορούσαν να περάσουν στην αιωνιότητα μόνο με αυτή την ερμηνεία τους.

7| Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι

Μουσική: Απόστολος Καλδάρας
Στίχοι: Απόστολος Καλδάρας

Η άδεια του Καλδάρα για τον παράδεισο είναι τούτο το τραγούδι. Με τη μυρωδιά του κλασικού από τις πρώτες του νότες, βαφτίζεται και στο λαϊκό και το εφευρίσκει πάλι, χωνεύοντας τα δάνεια από τα παλιά ρεμπέτικα και αποκαλύπτοντας κάτι που θα μπορούσε να είναι ολότελα καινούργιο. Και δεν απέχει, όπως έδειξε ο χρόνος, πολύ από την αλήθεια η τελευταία πρόταση.

6| Φραγκοσυριανή

Μουσική: Μάρκος Βαμβακάρης
Στίχοι: Μάρκος Βαμβακάρης

Η όψη του Βαμβακάρη ποτέ δεν σου έκανε για άνθρωπο με τόσες ευαισθησίες όσες αφήνει να φανούν στο έργο του. Οι θρύλοι λένε πως τα περισσότερα τραγούδια είναι για μια κοπελιά που του έψησε το ψάρι στα χείλη. Θα πρέπει λοιπόν να βρούμε το όνομα της και να την μνημονεύουμε στον αιώνα τον άπαντα και να στήσουμε λατρευτικούς ναούς. Σε αυτή οφείλουμε κάθε ίντσα ανατριχίλας και σεκλετιού που νιώσαμε ακούγοντας για τη Φραγκοσυριανή και τα μάγια της.

5| Πριν το χάραμα

Μουσική: Γιάννης Παπαϊωάννου
Στίχοι: Χαράλαμπος Βασιλειάδης

Τόσο συγκινησιακά φορτισμένο ερωτικό τραγούδι δε νομίζω πως θα ξανακούσουμε (και μακάρι να βγω ψεύτης). Υπάρχουν πολλοί ενήλικες που δεν το έχουν ψιθυρίσει πάνω σε ένα θλιμμένο κέφι σε κάποιο γλέντι; Και πώς θα γίνει άραγε να πει κάποιος αυτό το τραγούδι ξεπερασμένο; Όταν ίσως δεν θα υπάρχει πια μουσική.

4| Χάρτινο το φεγγαράκι

Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος

Νομίζω πως θα συγχωρούσα στη Μούσχουρη κάθε μουσική αμαρτία (ή αδιαφορία, όπως θέλετε πείτε το) για την ερμηνεία της σε αυτό το τραγούδι. Ίσως να είναι η αύρα των Χατζιδάκι/Γκάτσου που καθαγιάζει τα πάντα, στην τελική όμως ελάχιστα σημασία έχουν όλα αυτά. Αν με πίστευες λιγάκι, θα ‘σαν όλ’ αληθινά, και το δάκρυ κορόμηλο.

3. Το μινόρε της αυγής

Μουσική: Σπύρος Περιστέρης
Στίχοι: Μίνωας Μάτσας

Όταν η έμπνευση συμβαδίζει με τον παλμό μιας ολόκληρης χώρας. Μια καντάδα που τραγουδιέται τα πρωινά. Μια ορχήστρα (στης οποίας την πρώτη εκτέλεση περιλαμβάνεται και ο Βαμβακάρης) που ο καθένας τραγουδάει σα να είναι ξέχωρα ερωτευμένος και κάτω από το μπαλκόνι της δικής του αγαπημένης. Τραγούδι-μνημείο σε κάποια άγνωστη θεά.

2. Αγάπη που ‘γινες δίκοπο μαχαίρι

Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Στίχοι: Μιχάλης Κακογιάννης

Ακούγεται σε μια από τις καλύτερες ελληνικές ταινίες όλων των εποχών (Στέλλα). Ίσως είναι η ερμηνεία της Μελίνας Μερκούρη που του δίνει λάμψη, ίσως και πάλι το σίγουρο χέρι του Χατζιδάκι. Μπορεί πάλι να είναι αυτό η μαγική διασταύρωση του ακροατή με τον ήχο εκείνον που μιλάει στη ψυχή του, την κατακτάει και την κρατάει λάφυρο για πάντα.

1. Συννεφιασμένη Κυριακή

Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης & Αλέκος Γκουβέρης

Ίσως θα έπρεπε κάποια στιγμή να σκεφτούμε να αλλάξουμε τον εθνικό μας ύμνο με αυτό το τραγούδι.