Τα 100 Καλύτερα Ελληνικά Τραγούδια όλων των Εποχών (Μέρος Ένατο)

20| Ας ερχόσουν για λίγο

Μουσική: Μιχάλης Σουγιούλ
Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος

Καντάδα; Μελό; Ένα παραστρατημένο τανγκό; Ότι κι αν είναι αυτό το συγκινητικό τραγούδι που ποτίστηκε από την αισθαντικότητα της Δανάης Στρατηγοπούλου, μένει στην καρδιά χάρη στην σπαρακτική, σχεδόν μεθυστική μελωδία του Σουγιούλ, ενός συνθέτη που έβλεπε τη μουσική σαν εργόχειρο της ψυχής.

19| Ηλιοβασιλέματα

Μουσική: Μανώλης Χιώτης
Στίχοι: Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Λαϊκή ποίηση, λαϊκή μουσική.

Το “Ηλιοβασιλέματα” είναι ασκήσεις δεξιοτεχνίας από συνθέτη και στιχουργό, ένα λαμπρό παράδειγμα για το πώς γράφονται τραγούδια για τους ανθρώπους, τους πλούσιους και τους φτωχούς, και πώς μια “χαρούμενη” σύνθεση μπορεί να μιλάει για το θάνατο (και τη ζωή), τον έρωτα και το μελαγχολικό ρομάντζο.

18| Αστέρι μου φεγγάρι μου (Φαίδρα)

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Στίχοι: Γιάννης Θεοδωράκης

Ο Μίκης έξω από τα νερά του, πιο κοντά στο “Χατζιδακικό στιλ”, σκαρώνει μια χαμηλόφωνη ερωτική “μπαλάντα” που δεν εκρήγνυται ποτέ, κουβαλάει όμως μέσα της τόνους συναισθημάτων και παίρνει φωτιά στη σιγαλιά για να λάμψει ολόκληρο το σύμπαν.

Πρώτα η Πόλυ Πάνου αλλά πολύ περισσότερο η Μελίνα Μερκούρη, έβαψαν στα δικά τους χρώματα την ερμηνεία.

17| Ο καϊξής

Μουσική: Απόστολος Χατζηχρήστος
Στίχοι: Γιώργος Φωτίδας

Λαϊκό τραγούδι με δάνειο από την όπερα “Χορ Χορ Αγάς” του Τσουχατζιάν; Ναι, έγινε και αυτό, και ένας παραγνωρισμένος συνθέτης, υπογράφει το magnum opus του.

Ο “Καϊξής” ήταν εκεί πριν οι στίχοι του γίνουν θέμα γραφικό, πριν η πρώτη εποχή του ρεμπέτικου και του λαϊκού βρει τον δρόμο που της άξιζε. Χορωδιακή επωδός, μυστήρια μπουζούκια, μεγάλο… μεγάλο τραγούδι.

16| Ζεïμπέκικο

Μουσική: Διονύσης Σαββόπουλος
Στίχοι: Διονύσης Σαββόπουλος

Θα ήταν αυτό που είναι αν δεν ήταν η φωνή της Σωτηρίας Μπέλλου; Θα υπήρχε καλοκαίρι χωρίς Αύγουστο; Φιλοσοφικά ερωτήματα που δεν έχουν καμία σημασία. Κάποια πράγματα ήταν το πεπρωμένο τους να γίνουν και κάποιες συνεργασίες από το θεό σταλμένες.

Οι αυτοβιογραφικοί στίχοι του Σαββόπουλου κομματιάζονται και επανακολλούνται σε κάθε στροφή της φωνής. Και αυτό που μένει είναι ένα αθάνατο ζεϊμπέκικο που δεν μπορείς να το χορέψεις. Απλά κάθεσαι και το ακούς μαγεμένος.

15| Αντιλαλούν οι φυλακές

Μουσική: Μάρκος Βαμβακάρης
Στίχοι: Μάρκος Βαμβακάρης

Με ένα intro (εισαγωγή που θα λέγαμε και στα ελληνικά) που τσακίζει κόκαλα και θρυμματίζει κρανία, η μία και μοναδική στροφή του τραγουδιού που ακολουθεί, φτάνει για να περάσει στην αιωνιότητα τον συνθέτη, τον Μπιθικώτση που το εκτόξευσε λίγα χρόνια αργότερα, όποιος το έπαιξε στο μπουζούκι ή το χόρεψε. Τραγούδι άγια κοινωνία.

14| Δυο πόρτες έχει η ζωή

Μουσική: Στέλιος Καζαντζίδης
Στίχοι: Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Ποιος το περίμενε όταν γραφόταν, πως έχοντας στην άλλη πλευρά του δίσκου την περίφημη και εμπορική “Μαντουμπάλα”, θα κατάφερνε να είναι αυτό το τραγούδι που θα πάρει την Ιστορία με το μέρους του.

Μύθοι για την έμπνευση των στίχων (ότι γράφτηκε από την γριά τη μέρα του θανάτου της κόρης της), θρύλοι για την πατρότητα της σύνθεσης (ούτε ο ίδιος Καζαντζίδης επέμεινε πως το τραγούδι είναι δικό του αλλά ούτε αποκάλυψε από ποιον προήλθε), ένα κομμάτι λαϊκής τελειότητας εν τέλει.

13| Τα λόγια και τα χρόνια τα χαμένα

Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου

Η Ελλάδα στους στίχους ενός τραγουδιού. Ο κόσμος όλος. Η ανθρωπότητα.

Αποκρυπτογραφώντας λέξη λέξη το μυστήριο τους, τις αλήθειες τους, πάνω σε μία “επική” μελωδία, με την τεράστια φωνή του Γαργανουράκη (όχι δεν είναι ο Ξυλούρης).

Από εδώ ξεκινάει η ποίηση και εδώ τελειώνει στη σύγχρονη ελληνική στιχουργία.

12| Κάνε λιγάκι υπομονή

Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης

Τραγούδι γιομάτο συμβολισμούς. Η κατοχή, ο εμφύλιος, η δικτατορία. Κάθε εποχή μεταμόρφωνε το πονηρό των στίχων (μακριά από τη λαίλαπα της όποιας λογοκρισίας κάθε φορά) και έφτανε σαν ψίθυρος στα χείλη όλων των κατατρεγμένων.

Η φωνή της Μπέλλου και πάλι βάζει τους ενισχυτές στο 11 και κάνει τις τρίχες του σβέρκου να μοιάζουν με χαίτη αλόγου.

11| Παπαρούνα

Μουσική: Αττίκ
Στίχοι: Αττίκ

Δεν μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε εύκολα την κληρονομιά του Αττίκ στη σύγχρονη ελληνική μουσική. Τουλάχιστον όχι όσοι έχασαν την επαφή με τη ρίζα που ξεκινάει από αυτόν και διασχίζει τις πρώτες προπολεμικές καντάδες, τραβάει ίσια για το ρεμπέτικο και τα λοιπά και τα λοιπά.

Στο τέλος του δρόμου όμως, απλώς ένα τραγούδι δεν είναι και η Παπαρούνα; Απλώς;