οιος είπε ότι η μόδα είναι επιφανειακή και επιπόλαιη; Συμφωνώ δεν έχει την βαρύτητα της εξωτερικής πολιτικής κράτους αλλά τότε γιατί προτίθεται να πληρώσει κανείς $4.600.000 για ένα φόρεμα 65 χρονών; Ποια η αξία και ποια η σημασία του;
Υπάρχουν πολλές τάσεις που σηματοδότησαν σημαντικές αλλαγές ή υπήρξαν εκφράσεις των κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών αλλαγών που επίκεινται. Ορισμένες φορές είναι δυνατόν να αναγνωριστεί η πηγή τους σε ένα και μόνο ρούχο, εκείνο που τα ξεκίνησε όλα.
Ακολουθούν 10 από τα φορέματα που έγραψαν ιστορία στην σύγχρονη εποχή:
Wallis Simpson
Wedding Dress, 1937
Designer: Mainbocher
Ίσως σήμερα αυτό το απλό και κάπως αυστηρό νυφικό δεν εντυπωσιάζει με την πρώτη ματιά, αλλά είναι απαραίτητο να το δούμε μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της εποχής. Φορέθηκε στον γάμο της διαβόητης Wallis Simpson, της δις διαζευγμένης Αμερικανίδας, που έκανε τον Βασιλιά της Αγγλίας να παραιτηθεί από τον θρόνο του, ταρακούνησε τον θεσμό της μοναρχίας και έγινε το πρότυπο της δυνατής Αμερικανίδας που καταφέρνει να βρει την αγάπη παρόλα τα εμπόδια και τις αντιδράσεις.
Wallis Simpson – Wedding Dress, 1937
Ο εξαιρετικά κλειστός αυτός γάμος αυτός υπήρξε το επιστέγασμα ενός τεράστιου σκανδάλου, και όπως ήταν αναμενόμενο το φόρεμα της νύφης σχολιάστηκε εκτενώς και αντιγράφτηκε σχεδόν την ίδια στιγμή. Μέσα σε μέρες αντίγραφα του πωλούνταν στην Νέα Υόρκη και μόλις μια εβδομάδα μετά έγινε διαθέσιμο σε ολόκληρη την χώρα, ενώ επηρέασε την πορεία της μόδας για την επόμενη δεκαετία.
Wallis Simpson – Wedding Dress, 1937
Queen Elizabeth II of England
Coronation Dress, 1953
Designer: Norman Hartnell
Παραμένουμε στο ίδιο θέμα, αλλά στο ακριβώς άλλο άκρο.
Queen Elizabeth II of England – Coronation Dress, 1953
Σε αντίθεση με το προηγούμενο διακριτικό φόρεμα που φορέθηκε 14 χρόνια πριν στον γάμο ενός πρώην μονάρχη, εδώ έχουμε ένα φόρεμα που σχεδιάστηκε για την πανυγυρική στέψη μιας 25χρονης πριγκίπισσας, που έφτασε στον θρόνο εξαιτίας του.
Δεδομένου της σπανιότητας της περίπτωσης, να περάσει το αξίωμα σε μία γυναίκα, και του ότι δεν υπήρχε κάτι αντίστοιχο της στολής που θα φορούσε ένας άνδρας στην θέση της, το φόρεμα ήταν ένα εξαιρετικά σοβαρό θέμα.
Το ζητούμενο από τον σχεδιαστή του στέμματος Norman Hartnell, ήταν ένα ρούχο άνετο και πρακτικό που να ανταποκρίνεται στην επισημότητα της περίπτωσης και τους διάφορους θρησκευτικούς και ηγεμονικούς συμβολισμούς. Επιπρόσθετα, για πρώτη φορά, οι ειδικοί επικοινωνίας της εποχής τόνισαν την ανάγκη να είναι ευδιάκριτο μέσα στο οπτικά φλύαρο περιβάλλον μιας βασιλικής στέψης, που θα μεταδιδόταν και από την τηλεόραση.
Ο Hartnell χρειάστηκε να σχεδιάσει 8 φορέματα μέχρι να καταφέρει να ικανοποιήσει τα κριτήρια με ένα φόρεμα από λευκό κεντημένο μετάξι.
Queen Elizabeth II of England – Coronation Dress, 1953
Queen Elizabeth II of England – Coronation Dress, 1953
Marilyn Monroe
The Seven Year Itch Dress, 1955
Designer: Travilla
Είναι πραγματικά σπάνιες οι περιπτώσεις που ένα φόρεμα καταφέρνει να αποτυπωθεί στην μνήμη του κόσμου, να γίνει το σήμα κατατεθέν εκείνης που το φόρεσε επισκιάζοντας τον δημιουργό του, και για πολλούς, ακόμα και την ταινία στην οποία φορέθηκε. Ο William Travilla δούλευε ήδη για την Twentieth Century Fox όταν γνώρισε την Marilyn και συνεργάστηκαν σε συνολικά 8 ταινίες.
Marilyn Monroe – The Seven Year Itch Dress, 1955
Το clip της ταινίας “7 χρόνια φαγούρα” όμως όπου ο εξαερισμός του Μετρό σηκώνει την φούστα της για μερικά δευτερόλεπτα και αποκαλύπτει τα πόδια της, αψηφά τα σεμνότυφα standards της εποχής και γίνεται cult. Το φόρεμα όπως είπαμε παραπάνω, βρισκόταν στην συλλογή της ηθοποιού -κορίτσι της διπλανής πόρτας-, Debbie Reynolds (της μαμάς της Carrie -princess Lea- Fisher ) για δεκαετίες. Πρόσφατα πουλήθηκε σε δημοπρασία προς $4.600.000.
Audrey Hepburn
Breakfast at Tiffany’s Little Black Dress, 1961
Designer: Hubert de Givenchy
Breakfast at Tiffany’s Little Black Dress, 1961
Στην πραγματικότητα το Little Black Dress αποτελεί έμπνευση της Coco Channel, έχει όμως υιοθετηθεί και ανασχεδιαστεί από κάθε σχεδιαστή έκτοτε.
Η ιδιοφυείς ιδέα πίσω από την επιτυχία του LBD είναι ότι μπορεί να φορεθεί όλες τις ώρες από το πρωί μέχρι το βράδυ, από την μία season στην επόμενη, αποτελώντας πλέον κλασσική και διαχρονική αξία.
Είναι ένα ρούχο με χαρακτηριστικά διακριτική κομψότητα και το μοντέλο του Givenchy για την Audrey Hepburn στην κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου του Truman Capote “Breakfast at Tiffany’s” είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Το φόρεμα του Givenchy δίνει στην φαινομενικά ευάλωτη Hepburn μια αίσθηση συγκρατημένης δύναμης και αισθησιασμού.
Breakfast at Tiffany’s Little Black Dress, 1961
Diana Princess of Wales
The Wedding Dress, 1981
Designer: David and Elizabeth Emanuel
Το φόρεμα που όπως έχω ξαναπεί έγινε η αιτία να καταδικαστούν εκατομμύρια νύφες σε ολόκληρα τετραγωνικά και κυβικά μέτρα από τούλι, ταφτά και δαντέλες, δεν θα μπορούσε να λείπει από αυτή την λίστα.
Princess of Wales – The Wedding Dress, 1981
Σχεδιάστηκε για τον απόλυτα παραμυθένιο πριγκιπικό γάμο στις αρχές της πιο maximal δεκαετίας στην σύγχρονη εποχή. Μέτρα και μέτρα από μετάξι, τούλι, ταφτά και δαντέλα, εκατοντάδες φιόγκοι, κορδέλες, χάντρες, τεράστια φουσκωτά μανίκια, γιακά με βολάν και μία ουρά που έμοιαζε να μην έχει τέλος, συνέθεσαν το πρότυπο του νυφικού για τα 80s.
Princess of Wales – The Wedding Dress, 1981
Cher
The Moonstruck Oscars Dress, 1988
Designer: Bob Mackie
Ναι είμαστε ακόμα στην δεκαετία του 80, συγκεκριμένα στην στιγμή που η Cher ανεβαίνει να παραλάβει το Oscar για τον ρόλο της στην ρομαντική κωμωδία Moonstruck και καταπλήττει τα πλήθη με το φόρεμα -ή την απουσία αυτού- που επέλεξε.
Cher – The Moonstruck Oscars Dress, 1988
Μια δημιουργία του πάντα εκκεντρικού Bob Mackie από εντελώς διάφανο ύφασμα, κεντημένο με χάντρες και κρόσσια σε στρατηγικά σημεία. Η επιλογή της 42χρονης καλλίγραμμης τότε Cher, την έφερε αντιμέτωπη με 2 θέματα taboo: το γυμνό και την κατάρριψη των επιτρεπτών ορίων ηλικίας στην μόδα — if you got it flaunt it baby!
Diana Princess of Wales
The Revenge Dress, 1994
Designer: Christina Stambolian
Ας επανέλθουμε στη, πονεμένη πια, πριγκίπισσα του λαού Diana, που ομολογουμένως απασχόλησε συχνά με τις ενδυματολογικές τις επιλογές.
Είναι 1994 και η μέρα που βγαίνει στον αέρα η συνέντευξη που παραχώρησε ο Κάρολος παραδεχόμενος την εξωσυζυγική του σχέση, το ίδιο απόγευμα η ίδια εμφανίζεται μόνη σε εκδήλωση στην Serpentine Gallery φορώντας αυτό που έμεινε γνωστό ως “Revenge Dress“. Σχεδιασμένο από την -όχι και τόσο γνωστή τότε- Ελληνίδα σχεδιάστρια μόδας Christina Stambolian, το έξωμο φόρεμα από μαύρο πλισέ chiffon ήταν λίγο πιο στενό, λίγο πιο κοντό και γενικά πιο αποκαλυπτικό από ότι συνήθως επέλεγε να φορά ως τότε, και ερμηνεύτηκε από τα media σαν πρόκληση χωρίς η ίδια να παύει να εμφανίζεται ευάλωτη.
Diana Princess of Wales – The Revenge Dress, 1994
Το φόρεμα επισκίασε στα ΜΜΕ την συνέντευξη και η ίδια αναδείχτηκε νικήτρια στον πόλεμο της κοινής γνώμης, αποδεικνύοντας αφενός ότι το timing είναι το παν και αφετέρου την σημασία που μπορεί να έχει το κατάλληλο ρούχο, την κατάλληλη στιγμή (βλ. Power dressing).
Elizabeth Hurley
“That” Dress, 1994
Designer: Gianni Versace
Άλλο ένα παράδειγμα που αποδεικνύει πως το κατάλληλο ρούχο φορεμένο από τον σωστό άνθρωπο, την κατάλληλη στιγμή μπορεί να αλλάξει την ζωή του.
Η άγνωστη ακόμη 29χρονη Elizabeth Hurley, φόρεσε ένα εντυπωσιακό αν και λίγο παλαιότερο σχέδιο του Gianni Versace για να συνοδεύσει τον Hugh Grant στην πρεμιέρα της ταινίας του “Four Weddings and a Funeral” το 1994, αλλά ακόμη και εκείνη δεν θα μπορούσε να έχει προβλέψει τις εξελίξεις όταν την αποθανάτισε ο φακός των paparazzi.
Elizabeth Hurley – The Safetypin Dress, 1994
Το στενό μαύρο φόρεμα από μετάξι και λύκρα με το αβυσσαλέο ντεκολτέ, που έμοιαζε να συγκρατείται επάνω της από μια σειρά από χρυσές υπερμεγέθης παραμάνες, ήταν το μόνο βραδινό ένδυμα που είχε διαθέσιμο γραφείο δημοσίων σχέσεων του Hugh Grant και παραχωρήθηκε στην Hurley που δεν ήταν σε θέση να αγοράσει υψηλή ραπτική για την εκδήλωση. Κυριολεκτικά εν μια νυκτί η Miss Hurley μετατράπηκε από άσημο μοντέλο/ ηθοποιός σε star. Το σχέδιο είναι χαρακτηριστικά προκλητικό Versace, με ελαφρώς ειρωνικές neo-punk αναφορές και φυσικά το λογότυπο με την Μέδουσα είναι πανταχού παρόν σε κάθε μια από τις χρυσές παραμάνες.
Η αντίδραση του κόσμου της show business στον πρωτόγνωρα προκλητικό red carpet συνδυασμό Hurley+That Dress προκάλεσε έκτοτε εκατοντάδες εξίσου προκλητικές εμφανίσεις από αμέτρητους wannabe stars, άλλοτε με επιτυχία και άλλοτε όχι, παραμένει ωστόσο το πρώτο του είδους του, αυτό που τα ξεκίνησε όλα.
Το 2007 ένα αντίγραφό του βγήκε για πρώτη φορά στην αγορά, στα πλαίσια μιας έκθεσης αφιερωμένης στο LBD (Little Black Dress), στο Harrods έναντι £10,690.
Jennifer Lopez
Grammys Dress, 2000
Designer: Donatella Versace
Το πιο πολυφωτογραφημένο φόρεμα του 2000 δεν είναι άλλο από αυτή την δημιουργία της Donatella Versace, τρία χρόνια αφότου ανέλαβε την εταιρία του αδερφού της. Φορέθηκε από την Jennifer Lopez στην απονομή των Grammys αλλά και από την Gerri Halliwell. Για προφανείς λόγους η εμφάνιση της πρώτης υπερισχύει στην μνήμη των περισσοτέρων.
Jennifer Lopez – Grammys Dress, 2000
Το ανάλαφρο ύφασμα του που στερεώνεται με μια μόνο αγκράφα λίγο κάτω από τον αφαλό, ανεμίζει χαλαρά γύρω από το σώμα και αφήνει ελάχιστα στην φαντασία, παραπέμποντας στα διάσημα wrap φορέματα της Diane von Fürstenberg της δεκαετίας του ’70. Το pattern σε ζωηρές αποχρώσεις του πράσινου είναι εμπνευσμένο από δάση bamboo, θυμίζοντας την τάση των liberty patterns των αρχών του 20ου αιώνα. Λίγο πριν το τέλος των 90s και στις αρχές του 21ου αιώνα η μόδα φαίνεται να έκανε μια μικρή επιστροφή σε γνώριμα μοτίβα για να αντιμετωπίσει την αβεβαιότητα του νέου Millennium.
Julia Roberts
The Oscars Dress 2001
Designer: Valentino
Ο Valentino είναι ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα στον χώρο της μόδας από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 και αυτός σχεδίασε το φόρεμα που διάλεξε να φορέσει η Julia Roberts στην απονομή των oscars του 2001, μόνο που το έκανε σχεδόν 20 χρόνια νωρίτερα, το 1982.
10 Julia Roberts – The Oscars Dress, 2001
Μέχρι εκείνη την στιγμή τα φορέματα των stars στο κόκκινο χαλί ήταν μοναδικά, ολοκαίνουρια και συχνά σχεδιασμένα αποκλειστικά για την συγκεκριμένη περίσταση και την συγκεκριμένη καλεσμένη. Η μοναδικότητα τους έδινε στην τυχερή κοπέλα μια extra λάμψη, την έκανε ξεχωριστή. Η επιλογή της Miss Roberts να απομακρυνθεί από αυτή την bespoke couture λογική και να εμφανιστεί με ένα vintage μοντέλο άλλαξε τα δεδομένα, υπαινισσόταν πως δεν ήταν το “μοναδικό φόρεμα” εκείνο που έδινε την ξεχωριστή λάμψη, αλλά η ιδιαίτερη προσωπικότητα εκείνης που το φορούσε και κατ’ επέκταση η προσωπική επιλογή του ενδύματος της, χωρίς να έχει τόση σημασία η προέλευση ή η παλαιότητα του.
Με αυτό το φόρεμα η Julia Roberts έκανε την vintage ραπτική από απλώς αποδεκτή chic, και αντικείμενο πόθου. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως η λέξη vintage μπήκε στο λεξιλόγιο μας λίγο αργότερα…
Σχετικά με τον Συγγραφέα
